Central Bank بانک مرکزی

یک بانک مرکزی عبارتست از یک موسسه مالی که امتیاز کنترل بر تولید و توضیح پول و اعتبار را برای یک ملت یا گروهی از ملتها در اختیار دارد. در اقتصاد های مدرن، بانک مرکزی اغلب مسئولیت تدوین سیاست پولی و مقررات بانکهای عضو را بر عهده دارد.

بانک های مرکزی ذاتاً موسساتی غیر مبتنی بر بازار یا حتی ضد رقابت هستند. با اینکه برخی از آنها ملی شده اند، اما سازمان های دولتی به حساب نیامده و مستقل از سیاست و سیاسی کاری هستند، حتی تا جایی که این بانک ها نباید تحت تاثیر هیچگونه نگرانی سیاسی هیچ رژیم سیاسی قرار داشته باشند. لذا  این بانک ها طی قوانین طراحی شده تحت مالیکت و نفوذ دولت ها نمی باشند، ولی قوانین رسمی کشورها به گونه ای تنظیم شده که از حقوق آن به نحو کامل محافظت و حمایت شود.

Central Bank بانک مرکزی

خصوصیت مهم بانک های مرکزی که آنها را از دیگر بانک ها متمایز می سازد، وضعیت انحصار قانونی آنهاست که به آنها امتیاز صدور برگه های پول و وجه نقد را می دهد. این در حالیست که بانک های خصوصی تنها مجاز به صدور یا اعلان مطالبات بدهی می باشند، مثل چک کردن سپرده ها و … .

بانک های مرکزی چطور کار می کنند

با وجود اینکه طیف مسئولیت های این دسته از بانک ها بسیار گسترده است و به شدت وابسته به کشور مطبوع آنها است، اما وظایف آنها بطور کلی در سه دسته کلی تقسیم بندی می شوند.

وظیفه اول: بانک های مرکزی عرضه پول ملی را کنترل و دستکاری می کنند: صدور ارز و تعیین نرخ بهره وام و اوراق قرضه. عموما بانک های مرکزی نرخ بهره را افزایش می دهند تا از این طریق از سرعت رشد جلوگیری کرده و با تورم مقابله کنند؛ به عبارتی از این طریق رشد، فعالیت صنعتی و هزینه های مصرف کننده را تحریک می کنند. آنها به این شیوه سیاست پولی را مدیریت کرده تا اقتصاد کشور هدایت شده و به اهداف اقتصادی مثل اشتغال کامل دست پیدا کنند.

وظیفه دوم: آنها از طریق نیاز سرمایه، ذخیره مورد نیاز (که تعیین می کند بانک تا چه میزان از سرمایه خود را قادر به قرض دادن به مشتریان خود هستند و اینکه چقدر پول نقد باید در حساب رسمی خود نگه دارند)، تضمین سپرده و دیگر ابزارهای از این دست اقدام به تنظیم و قانون گذاری برای بانک های عضو می کنند. آنها همچنین اقدام به فراهم آوردن وام و خدمات مربوط به آن برای بانک های دیگر ممالک و دولت آنها می کنند و مدیریت ذخایر ارزی را هم بر عهده دارند.

وظیفه سوم: در نهایت، یک بانک مرکزی به عنوان یک قرض دهنده اورژانسی می تواند وارد میدان شود و به بانک ها یا موسسات یا حتی دوولی که وضعیت مالی فوق العاده بدی دارند، کمک کنند. به عنوان مثال بانک مرکزی از طریق خرید تعهدات بدهی دولت در زمان نیاز آن دولت به افزایش درآمد یک جایگزین سیاسی جذاب برای مالیات فراهم می کند.

بانک مرکزی و اقتصاد

در کنار اقداماتی که در بالا به آنها اشاره شد، بانک های مرکزی اختیارات دیگری هم در دسترس دارند. به عنوان مثال در ایالات متحده آمریکا، بانک مرکزی همان سیستم فدرال رزرو است که به اختصار Fed نامیده می شود. هیات مدیره فدرال رزرو، یا بدنه مدیریتی آن، می تواند با تغییر ذخیره مورد نیاز سیستم اقتصادی عرضه پول ملی را تغییر دهد. وقتی که حداقل های ذخیره مورد نیاز کاهش پیدا کند، بانک ها می توانند وام بیشتری اعطا کنند و عرضه پول در اقتصاد افزایش می یابد. در مقابل، افزایش دادن ذخیره مورد نیاز می تواند عرضه پول را کاهش دهد.

زمانی که فدرال رزرو نرخ ثابت تنزیل بانکی که بانک ها در رابطه با وام های کوتاه مدت باید پرداخت کنند را تغییر می دهد نیز موجب افزایش نقدینگی می شود. نرخ های پایین تر عموما باعث افزایش عرضه پول و نقدینگی می شوند که در مقابل فعالیت اقتصادی را افزایش می دهد. اما کاهش دادن نرخ های بهره می تواند موجب شعله ور شدن تورم شود که فدرال رزرو همواره باید به این مهم توجه داشته باشد.

اگر بخواهیم خیلی کوتاه در مورد سابقه و تاریخ بانک های مرکزی هم اشاره ای داشته باشیم، باید بگوئیم که اولین نمونه از بانک های مرکزی مدرن امروزی بانک انگلستان بود و پس از آن هم بانک مرکزی سوئد که تاریخ ابتدای فعالیت آن به قرن 17 باز می گردد و پس از آنها هم باید به بانک ناپلئون در فرانسه و بانک مرکزی یا ملی آلمان اشاره کرد. اما اگر از بحث تاریخی جدا شویم، امروزه بانک های مرکزی ایالات متحده آمریکا یا همان فدرال رزرو، بانکهای مرکزی اروپا، بانکهای مرکزی انگلستان، سوئیس، ژاپن، کانادا، رزرو بانک استرالیا و نیوزلند به ترتیب از جمله مهمترین و تاثیرگذارین بانک های مرکزی مدرن امروزی هستند.

تیر 9, 1399

0 پاسخ به "Central Bank بانک مرکزی"

ارسال یک پیام